Umowa darowizny mieszkania to czynność prawna, w której właściciel nieodpłatnie przekazuje prawo własności lokalu innej osobie. Z uwagi na charakter tej umowy oraz wartość przedmiotu darowizny, przeniesienie własności musi nastąpić w formie aktu notarialnego. Udział notariusza zapewnia zgodność czynności z przepisami prawa, bezpieczeństwo stron oraz pewność co do skuteczności transakcji. Umowa darowizny mieszkania najczęściej zawierana jest między członkami rodziny, jednak przepisy nie ograniczają możliwości dokonania darowizny również na rzecz innych osób. Warto również wiedzieć, że samo podpisanie aktu to tylko część formalności. Należy też opłacić podatek od darowizny mieszkania.
Jakie dokumenty są wymagane, by umowa darowizny mieszkania była poprawnie spisania?
Przy darowiźnie lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość konieczne jest przedstawienie kompletu dokumentów umożliwiających notariuszowi weryfikację stanu prawnego lokalu i tożsamości stron czynności. Aby darowizna u notariusza w Częstochowie została uznana za ważną, wymagane są:
- dowody osobiste darczyńcy i obdarowanego,
- numer księgi wieczystej lokalu, który pozwala ustalić aktualny stan prawny oraz koszty darowizny nieruchomości,
- dokument potwierdzający prawo własności darczyńcy, czyli akt notarialny nabycia lokalu, prawomocne orzeczenie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia,
- zaświadczenie z urzędu skarbowego o uregulowaniu podatku od spadków i darowizn – wymagane, jeżeli lokal został wcześniej nabyty w drodze darowizny po 1 stycznia 2007 r., spadkobrania lub zasiedzenia.
W niektórych przypadkach notariusz może poprosić o dodatkowe dokumenty, np. zaświadczenie o braku osób zameldowanych lub o niezaleganiu z opłatami wobec wspólnoty mieszkaniowej. Kompletność dokumentacji potwierdza kancelaria notarialna w Częstochowie przed spisaniem aktu.
Przebieg czynności notarialnej
Umowa darowizny mieszkania sporządzana jest w obecności stron, które składają zgodne oświadczenia woli o przekazaniu i przyjęciu darowizny. Na początku strony umawiają termin wizyty i dostarczają dokumenty do kancelarii, aby notariusz mógł je przejrzeć. W dniu czynności darczyńca i obdarowany stawiają się osobiście u notariusza (lub przez pełnomocnika z odpowiednim upoważnieniem), przedstawiają dokumenty, a notariusz dokonuje weryfikacji tożsamości stron i poprawności dokumentów. Następnie spisuje się treść aktu darowizny, w którym określa się strony, przedmiot darowizny, warunki wydania nieruchomości, ewentualne zobowiązania i inne postanowienia. Po zatwierdzeniu treści aktu strony składają podpisy przed notariuszem, a dokument zyskuje moc prawną oraz określane są koszty darowizny nieruchomości.
Jaki jest koszt darowizny u notariusza?
Zawarcie umowy darowizny mieszkania w formie aktu notarialnego wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków. Koszt darowizny u notariusza ustalany jest zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Do wskazanej stawki doliczany jest podatek VAT w wysokości 23%. Notariusz w Częstochowie sprawy spadkowe i inne czynności wycenia zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem.
Notariusz pełni także funkcję płatnika niektórych podatków. W zależności od sytuacji może pobrać podatek od darowizny mieszkania jeśli nie ma zastosowania zwolnienie ustawowe. W przypadku składania wniosku o wpis własności do księgi wieczystej pobierane są również opłaty sądowe, których wysokość określa ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Koszt darowizny u notariusza może stać opłacony w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (z wyjątkiem płatności podatkowych). Ostateczne koszty darowizny nieruchomości zależą od wartości darowanej nieruchomości oraz zakresu czynności, dlatego przed wizytą warto ustalić szczegóły z kancelarią, aby przygotować się do rozliczenia w dniu podpisania aktu.
Darowizna mieszkania a podatek
Zawarcie aktu notarialnego przenoszącego własność lokalu wiąże się z koniecznością rozróżnienia kilku odmiennych obowiązków fiskalnych. W praktyce często pojawia się pytanie, jak kształtują się relacje między pojęciami darowizna a podatek dochodowy. Przekazanie nieruchomości w drodze darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym – obdarowany nie uzyskuje przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jedyny związek ma darowizna mieszkania a podatek od spadków i darowizn, którego wysokość zależy od stopnia pokrewieństwa między stronami.
Ustawa przewiduje trzy grupy podatkowe, a każda z nich ma określoną kwotę wolną od podatku. W tzw. grupie 0 (obejmującej małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków, pasierbów czy rodzeństwo) podatek od darowizny mieszkania nie istnieje, niezależnie od wartości, pod warunkiem zgłoszenia jej do urzędu skarbowego. Zgłoszenia dokonuje notariusz – obdarowany nie musi podejmować dodatkowych czynności. W pozostałych grupach podatkowych kwoty wolne od podatku wynoszą odpowiednio 27 090 zł i 5 733 zł, a powyżej tych limitów naliczany jest podatek według obowiązującej skali.
Co warto wiedzieć przed zawarciem umowy darowizny mieszkania?
Przygotowanie do zawarcia aktu notarialnego obejmującego przekazanie nieruchomości wymaga nie tylko zgromadzenia odpowiednich dokumentów, ale także znajomości zasad dotyczących kosztów i obowiązków podatkowych. W praktyce istotne znaczenie mają zarówno darowizna mieszkania a podatek, jak i koszt darowizny u notariusza, które wspólnie określają finansowe skutki tej czynności. Wysokość należnych opłat zależy od wartości lokalu, stopnia pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym oraz od tego, czy w danym przypadku przysługuje zwolnienie z podatku od spadków i darowizn.
Umowa darowizny mieszkania w Częstochowie wymaga zachowania formy aktu notarialnego, przedstawienia kompletu dokumentów oraz dopełnienia obowiązków podatkowych. Sporządzenie aktu przez notariusza zapewnia bezpieczeństwo stron. Wcześniejsze zgromadzenie wszystkich wymaganych dokumentów oraz zapoznanie się z kosztami pozwala przeprowadzić darowiznę sprawnie, pewnie i bez niepotrzebnych opóźnień.
Opracowanie: Zespół Kancelarii Notarialnej w Częstochowie
Autor: Notariusz Gabriela Borecka.
Skontaktuj się z nami: